Rosyjskie spojrzenie na II wojnę światową na froncie wschodnim

8-odcinkowy serial „Sowiecka Nawałnica: II wojna na froncie wschodnim” w każdą środę od 9 listopada o 20:00 na HISTORY.

„Sowiecka Nawałnica: II wojna na froncie wschodnim” to nowy serial wyprodukowany przez rosyjską telewizję w 2010 roku opowiadający o najkrwawszych i najbardziej decydujących bitwach II wojny światowej z punktu widzenia Rosjan.

Były to zmagania wyjątkowo brutalne i na gigantyczną skalę. Czterech na pięciu niemieckich żołnierzy poległych w II wojnie światowej zginęło na froncie wschodnim. Armia Czerwona miała dziesięć razy większe straty niż wszyscy zachodni alianci razem wzięci. Łączna liczba zabitych po obu stronach przekroczyła 30 milionów, z czego większość stanowili cywile. Obie strony postrzegały tę wojnę jako walkę o przetrwanie. Z tego względu dla osiągnięcia ostatecznego zwycięstwa Hitler i Stalin byli gotowi zaakceptować straty każdych rozmiarów.

„II wojna na froncie wschodnim” opowiada o kolejnych etapach tych straszliwych walk, sięgając po archiwalne filmy i zdjęcia, grafikę komputerową i innowacyjne rekonstrukcje.

To monumentalna opowieść o najbardziej niszczycielskiej wojnie w dziejach świata, od niemieckiej napaści 22 czerwca 1941 r., czyli operacji ""Barbarossa” (największej operacji wojskowej w historii), przez zażarte walki u bram Moskwy i zmagania o ulice Stalingradu, po długi i krwawy szlak do Berlina.

---Streszczenia odcinków---

Operacja "Barbarossa" 

Środa, 9 listopada o 20:00

Tylko kilka oficerów w sowieckim Dowództwie Naczelnym wątpiło w to, że wcześniej czy później wybuchnie wojna z Niemcami. Ale kiedy? Raporty wywiadu budziły kontrowersje. W kwietniu 1940 r. Hitler podpisał plan operacji „Barbarossa” i ciężka machina wojenna III Rzeszy zaczęła zmierzać ku granicom ZSRR. Ale już pierwsze bitwy w czerwcu 1941 r. na granicy, o twierdzę brzeską, pod Kijowem i Mińskiem, zburzyły niemiecką koncepcję Blitzkriegu, „wojny błyskawicznej”. Ogromne straty poniesione przez wycofującą się Armię Czerwoną można wyjaśnić, ale za błędy płacili zarówno żołnierze, jak i generałowie. A niemieckie zgrupowania pancerne parły ku Moskwie...

Bitwa o Moskwę

Środa, 16 listopada o 20:00

Od pierwszych dni wojny stolica ZSRR przygotowywała się do obrony. Ewakuowano instytucje i zakłady pracy, ambasady i ministerstwa. Zadanie zorganizowania obrony Moskwy i zatrzymania faszystowskiej ofensywy otrzymał wezwany z Leningradu marszałek Żukow. Zgodnie z planami niemieckiej operacji „Tajfun” wszystkie siły Grupy Armii „Środek” skierowano na Moskwę. Żukow potrzebował rezerw i czasu, ale nie miał ani jednego, ani drugiego. A wojska niemieckie bez przerwy otrzymywały wsparcie.

Jak co roku zaczęły się jesienne deszcze, utrudniając działania obu stronom. 17 października 1941 r. w Moskwie ogłoszono stan oblężenia i z wielką determinacją wprowadzono w życie hasło „Ani kroku do tyłu!”. 7 października, w rocznicę rewolucji październikowej, odbyła się defilada na Placu Czerwonym w Moskwie, skąd uczestniczące w niej wojska wyruszyły bezpośrednio na front. Zaciekły opór stawiany przez oddziały Armii Czerwonej na wszystkich odcinkach zmusił niemieckie dowództwo do pogodzenia się z tym, że plan okrążenia Moskwy okazał się niemożliwy do zrealizowania.

Oblężenie Leningradu 

Środa, 23 listopada o 20:00

Zajęcie Leningradu miało strategiczne znaczenie dla niemieckiego dowództwa. 8 września 1941 r. Niemcy dotarli nad jezioro Ładoga i odcięli miasto od reszty kraju. Mieszkańcom Leningradu groziła śmierć z głodu. Okręty Floty Bałtyckiej, działa przeciwlotnicze, artyleria i żołnierze Armii Czerwonej bronili miasta i „drogi życia”, z której można było korzystać, gdy nastały mrozy. Wielokrotne próby przerwania okrążenia, podejmowane przez sowieckie Dowództwo Naczelne, nie przynosiły rezultatów.

Wciąż trwały krwawe walki o przyczółek newski. Ludzie umierali w mieście, ale fabryki cały czas pracowały. Dowódcą 2. Armii Uderzeniowej, również okrążonej pod Leningradem, został generał Własow, który później dostał się do niewoli i przeszedł na stronę Niemców. Blokadę Leningradu udało się przerwać dopiero w lutym 1943 r. podczas operacji „Iskra”.

Stalingrad

Środa, 30 listopada o 20:00

28 czerwca 1943 r. wojska niemieckie rozpoczęły operację „Fall Blau”, ruszając na Woroneż, Stalingrad i Rostów nad Donem. W niedostatecznie bronionym południowym odcinku frontu pojawił się wyłom. Odwrót sowieckich wojsk na wschód został przerwany słynnym rozkazem, który później nazwano „Ani kroku do tyłu!”. Specjalne oddziały NKWD miały zatrzymywać każdego, kto próbowałby uciekać z frontu.

Niemiecka 6. Armia pod dowództwem Friedricha Paulusa dotarła do Stalingradu, ale niespodziewanie napotkała tam silny opór, który zmusił ją do zatrzymania. Sowieckie dowództwo wysłało w rejon otoczonego miasta armie rezerwowe dowodzone przez marszałków Wasilewskiego i Żukowa. Rozpoczęły się bombardowania Stalingradu i walki o każdy budynek, ale obrońcy nie poddali się. Stopniowo wojska sowieckie przeszły do operacji „Uran” i same otoczyły niemieckie zgrupowanie.

Bitwa na Łuku Kurskim 

Środa, 7 grudnia o 20:00

Był kwiecień 1943 roku. Front zatrzymał się, ale sowieckie dowództwo już planowało działania na lato, zwracając szczególną uwagę na rejon Kurska. Siły sowieckie wdarły się tam w głąb niemieckiej linii obrony. Niemcy planowali je odciąć, dokonując podwójnego uderzenia w ramach operacji „Cytadela”. Grupa Armii „Środek” miała zaatakować od północy, a Grupa Armii „Południe” od południa.

Hitler opóźnił początek operacji o miesiąc, czekając na dostawy nowych czołgów i samolotów. Tymczasem wojska sowieckie budowały pozycje obronne pod Kurskiem. Szykowano się do gigantycznej bitwy, jakiej jeszcze nie widział świat, w której po obu stronach miało wziąć udział ponad 2 mln ludzi, dysponujących najnowocześniejszą bronią w ówczesnych arsenałach.

12 czerwca wojska sowieckiego Frontu Zachodniego i Briańskiego przeszły do ofensywy – zaczęła się operacja „Kutuzow”. Wyzwolono Orel, Biełgorod i Charków. Niemiecka operacja „Cytadela” była ostatnią wielką ofensywą Wehrmachtu na froncie wschodnim. Odtąd Niemcy już tylko się wycofywali.

Operacja „Bagration” 

  • Kategoria: Wojny
  • Data:
  • Źródło:
  • c
Komentarze